Hoe herken je autisme?
Autisme ziet er bij iedereen anders uit
Autisme is geen vast profiel. Sommige mensen zijn stil en teruggetrokken, anderen juist sociaal en verbaal sterk. Daardoor wordt autisme regelmatig niet herkend. En ja, hoe herken je autisme?
Veelvoorkomende kenmerken van autisme
Veel mensen met autisme herkennen zichzelf in:
- overprikkeling
- behoefte aan structuur
- moeite met veranderingen
- sociaal analyseren
- letterlijk denken
- intense interesses
- sociale vermoeidheid
- behoefte aan rust
- detailgericht denken
Niet iedereen heeft dezelfde kenmerken.
Sociale verschillen
Veel autistische mensen ervaren sociale situaties anders.
Zij kunnen moeite hebben met:
- smalltalk
- groepsdynamiek
- impliciete communicatie
- lichaamstaal
- sociale verwachtingen
Maskering maakt autisme vaak onzichtbaar
Hoe herken je autisme? Veel volwassenen leren hun autisme te verbergen.
Daardoor lijken zij sociaal aangepast, terwijl dat veel energie kost.
Conclusie
Autisme herkennen begint vaak met begrijpen dat autisme niet altijd zichtbaar is. Achter aangepast gedrag kan een leven schuilgaan vol analyse, overprikkeling en voortdurende mentale inspanning.
Persoonlijke noot
Als iemand mij vroeger had verteld dat ik autistisch was, had ik dat waarschijnlijk niet geloofd. Ik voldeed niet aan het stereotype beeld dat veel mensen van autisme hebben. Ik was niet volledig teruggetrokken, ik kon spreken voor groepen, leidinggeven, bedrijven opbouwen en sociaal ogenschijnlijk goed functioneren. Juist daardoor bleef mijn autisme jarenlang onzichtbaar, niet alleen voor anderen, maar ook voor mijzelf.
Pas veel later begon ik patronen in mijn leven te herkennen die achteraf opvallend logisch waren. Mijn voortdurende behoefte aan analyse, mijn moeite met impliciete communicatie, mijn gevoeligheid voor overprikkeling, de uitputting na sociale situaties, mijn letterlijke manier van denken en het gevoel altijd nét naast de sociale werkelijkheid te staan. Dingen die ik jarenlang zag als persoonlijke eigenaardigheden of tekortkomingen, bleken uiteindelijk samen te hangen met autisme.
In mijn boek beschrijf ik hoe ik gesprekken analyseerde alsof het systemen waren, hoe ik gezichtsuitdrukkingen probeerde te ontleden en hoe ik voortdurend probeerde verborgen sociale regels te begrijpen. Terwijl anderen intuïtief leken aan te voelen wat sociaal passend was, moest ik daar actief over nadenken. Dat kostte enorme energie, al zag bijna niemand dat aan de buitenkant.
Wat het extra verwarrend maakte, was dat ik tegelijkertijd juist sterk kon functioneren in structuur, logica, analyse en leiderschap. Daardoor zagen mensen vaak alleen de buitenkant: de intelligente, gedreven of succesvolle man. Maar achter dat functioneren zat voortdurend maskering, zelfcorrectie en mentale belasting. Zoals ik in mijn boek schrijf: “Ik was zichtbaar, terwijl ik van binnen onzichtbaar wilde zijn.”
Misschien is dat ook waarom autisme zo vaak laat wordt herkend bij volwassenen. Veel mensen met autisme leren niet hoe zij zichzelf moeten zijn, maar hoe zij moeten functioneren volgens verwachtingen van anderen. Pas wanneer de uitputting, burn-out of vervreemding te groot wordt, ontstaat soms het besef dat er onder al dat aanpassen een andere neurologische werkelijkheid schuilgaat.
Voor mij bracht die ontdekking uiteindelijk niet alleen verwarring, maar ook rust. Niet omdat het verleden veranderde, maar omdat ik eindelijk begon te begrijpen waarom mijn leven altijd zoveel analyse, energie en aanpassing had gevraagd.
